En toen ook

De kracht van verhalen

duda-wsm@mijndomein.nl — Thu, 18 Aug 2022 12:33:49 GMT

"Hij vertelde dat hij Socrates ontmoet had. Die had een bad genomen en droeg sandalen, wat op zich zelden gebeurde."

Zomaar een zinnetje uit een verhaal. Of ja, zomaar?

Verhalen brengen inzichten en gebeurtenissen tot leven.

Om die reden verdienen ze hier hun plaats.

Plato

Op de pabo nam ik het besluit om na het behalen van mijn diploma, aansluitend verder te gaan studeren. Ik schreef me in voor de studierichting Algemene Pedagogiek in Nijmegen. Het eerst jaar bestond uit allerlei inleidingen, zodat je erachter kon komen waar je de jaren erop mee aan de slag zou gaan: onderwijskunde, orthopedagogiek of theoretische pedagogiek. Ik koos voor die derde richting, nog specifieker: Wijsgerige Pedagogiek, over de grondslagen en de filosofie van opvoeding en onderwijs. Leek me interessant en dat bleek ook zo te zijn.

Uiteindelijk brak de tijd van afstuderen aan. Ik sla in deze beschrijving voor het gemak de tussenliggende jaren over. Ongetwijfeld kom ik daar in een ander verhaal met een andere context nog wel over te spreken.

Enfin, afstuderen. Omdat ik al vanaf mijn derde levensjaar gefascineerd was door het beroep van Leraar, zou ik in mijn scriptieonderzoek de ideale leerkracht gaan beschrijven. Ik noemde dat destijds: De Ware Meester.

Al vrij snel kwam ik terecht bij Plato. Want door de verhalen van Plato zou ik bij een zeer beroemd leermeester uitkomen: Socrates. Mijn plan was om allerlei van dergelijke meesters uit verschillende geschriften te bestuderen. Maar dat bleek een veel te grote klus (Da's overigens mijn klachtgedrag: teveel en te uitgebreid zaken oppakken, het daarmee samenhangende krachtgedrag is een positieve vorm van gedrevenheid, maar dit terzijde). Ik bleef bij Plato hangen. En las al zijn Dialogen. Overal draaide het om het onderwijs van Socrates. Ik vond het zo'n gouden zet van Plato om via verhalen zijn inzichten over opvoeding en onderwijzen te delen. De romanfiguur Socrates presenteerde hij op deze wijze als Ware Meester.

De werkwijze van Socrates is altijd aanwezig gebleven in de geschiedenis en de verschillende praktijken die zich met ontwikkelen bezig houden. En nu is er ook het prachtige werk; "Socrates op sneakers", van Elke Wiss. Zij past toe wat Socrates zijn leerlingen leerden en dat doet zij op zo'n manier dat je als lezer meteen praktisch de socratische methode kunt oefenen.

Tijdens mijn eigen scriptie-speurtocht las ik geregeld over allerlei onderzoeken die aan zouden tonen dat Socrates daadwerkelijk bestaan had. Terwijl ik precies dat het minst boeiende vond: het ging mij om de leerling (Plato) die bij machte was om zijn beste Leraar te beschrijven. In een verhaal, zoveel meer dan een wetenschappelijke uiteenzetting. Alle details die je in een verhaal toe kunt voegen, alles wat je naar je hand kunt zetten om in alle oprechtheid te kunnen vertellen en benadrukken van datgene wat je belangrijk vindt. Hulde aan Plato!

Niet voor niets start ik met een tekst van Plato. Deze filosoof heeft zijn gedachten en theorieën in verhaalvorm tot leven gebracht. En de figuur Socrates was zijn hoofdpersoon.

Verhaal

In mijn jaren op de Vrije School, stonden verhalen en de werking van verhalen ook zo mooi centraal. En de kunst van het vertellen. Echt een vak apart. Op de pabo kregen we trouwens dat vak: en iedere stage dag moest je een verhaal vertellen (uit het hoofd, hè). Meteen heb ik hier 2 nieuwe verhalen te pakken: mijn erg rijke jaren op de Vrije School en die bijzondere leraar die ik tegenkwam op de Pabo en die me leerde vertellen.

Dat doe ik een ander keertje!

School begint!

duda-wsm@mijndomein.nl — Thu, 12 May 2022 12:33:49 GMT

Binnenkort zou ik 4 jaar worden. En vanwege dit vooruitzicht kwam de kleuterjuf vandaag kennismaken. Daar had ik geen zin in.

Herinnering

Ik kan het me nog zo voor de geest halen: ik zat op het randje van de tuin. En zag een goudgele opel met een zwart dak: Juffrouw Hannusch stapte uit. Daarna kan ik met verder niks meer herinneren, hoor. Maar wel het gevoel: nu moet ik dus naar school, einde van mijn relaxte leventje. Helemaal geen zin in.

Op de kleuterschool

wordt vervolgd!

De opwaardering van het olifantenpaadje

duda-wsm@mijndomein.nl — Wed, 11 May 2022 12:33:49 GMT

De maisvelden grensden zo'n beetje aan de woonwijk. Achter die velden lagen de tennisbanen en het zwembad. In de winter een wat kale vlakte en een prima plek om de honden uit te laten. Dus ik kwam er haast dagelijks.

In de zomermaanden zaaide de boer over de gehele breedte en lengte -- ik heb totaal geen oog voor kubieke meters maar vond het gewoon veel -- de mais. En telkens weer ontstond er een pad, steeds op dezelfde plaats, dwars door het mais. Verwonderlijk en vermakelijk. Of ja, verwonderlijk eigenlijk niet, want het was altijd druk op het pad. Het was een ideale verbindingsroute. Ik leerde dat dergelijke paadjes 'olifantenpaadjes' worden genoemd. Leuk!

Standvastig

Dit specifieke olifantenpaadje bleek van een hardnekkige soort. Liever en beter gezegd: het was standvastig. Het terrein werd bouwrijp gemaakt, want er zou een woonwijk komen. Dit werd uiteindelijk een proces van meer dan een jaar, maar elke keer veranderde er wel iets in het terrein. Behalve één ding: het paadje. Altijd keerde het weer terug, door met gras begroeide stukken en over gewalste stukken zand. Hulde aan het paadje en aan de mensen met hun vaste gewoontes!

Toen werd de nieuwe wijk gebouwd. Nieuwe huizen, nieuwe tuinen, nieuwe gangetjes. En zelfs in deze fase......het paadje was erbij, hoor!

Erkenning

Vanwege verhuizing kon ik de soap van het paadje niet meer volgen.

Ik weet dus niet precies wat er in de tussentijd allemaal is voorgevallen, maar toen ik onlangs in de betreffende wijk was, zag ik een kroon op ieders werk: Het olifantenpaadje was een erkend pad geworden, compleet betegeld en fier liggend tussen twee huizenblokken in!

Terug naar het onderwijs

In je klas wil je allerlei goede gewoontes laten ontstaan.. Daar werk je hard aan. In zijn boek "Running the room" (Regie in de klas, 2022) vertelt Tom Bennet over het aanbrengen van routines. Ook hij maakt hierbij gebruik van het concept 'olifantenpaadje'. Tom beschrijft hoe je deze paadjes (minder gewenste gewoontes) kunt voorkomen of verleggen naar een wenselijker pad. Hij vat het als volgt samen: 'Zorg ervoor dat het voor de leerlingen makkelijk is om zich goed te gedragen, en maak het moeilijk om dat niet te doen.' (p. 184).

En soms zijn er paadjes en gewoontes die leerlingen spontaan laten ontstaan. En waar je als leerkracht ook even de ruimte en de tijd kunt nemen om ernaar te kijken. Want misschien kan dit paadje wel eens heel mooi geïntegreerd worden in de gewoonten van jouw klas. Zoals het pad in het maisveld gerespecteerd onderdeel werk van de woonplek.

Let wel: dit is geen pleidooi voor meebewegen met alles wat leerlingen willen, het pleit voor aansluiten bij wat de leerlingen beweegt. En jij als leerkracht maakt het tot een pedagogisch waardevol onderdeel van het groepsgebeuren.

De Grote Vrijdagmiddagshow

Wordt vervolgd